- Ayrıntılar
- Daniel Jadue
- Dünya
Daniel Jadue, bir Filistinli, komünist ve Santiago de Chile’de Recoleta’daki yerel yönetimin [komün, comuna] belediye başkanı. Mimarlık ve sosyoloji eğitimi alan Jadue, önümüzdeki yıl yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Sol için olası bir aday olarak öne çıktı, bazı anketlere göre yüzde 19 destek buluyor. İyi de, bir komünist, Pinochet diktatörlüğü öncesinde bile uzun bir anti-komünist geleneğe sahip ülkede nasıl iddialı bir aday olabiliyor?
Birçok etkenden en çarpıcı olanı Belediye Başkanı Jadue’nin, Şili’de diğer belediyeler tarafından da benimsenen sosyal yardım projeleri ve halkın katılımı girişimleri ile yerelden ülke düzeyinde siyaset yürütme kapasitesi gibi gözüküyor. Oysa ülkedeki siyasi durum da son derece istikrarsız ve onlarca yıldır siyasi temsil ataletten kurtulamıyor. Jadue, temsili demokrasiyi kemiren güvensizliğin üzerinden başını yükseltiyor. Derin siyasi krizde, Komünist Parti’nin 1990’ların başında ileri sürdüğü “demokratik devrim” tezinin zamanı geldi mi?
- Ayrıntılar
- Ashok Kumar
- Dünya
Bangladeş, sanayide tek mahareti olan bir ülke. İhracat gelirlerinin yüzde seksen dördü, çoğu kadın olan işçilerin Batılı pazarlar için makine gibi ürettiği hazır giysiler.
Ne var ki, COVID-19 pandemisinden bu yana küresel talep düştü, markalar ve perakendeciler kaçıp gitti, fabrikalar kapanırken bir milyon hazır giyim işçisi −ülkenin hazır giyim sektöründeki iş gücünün dörtte biri− işten çıkarıldı.
27 Mayıs’ta, ülkedeki hazır giyim fabrikası sahiplerinin en büyük ticaret örgütü Bangladeş Hazır Giyim Üreticileri ve İhracatçıları Birliği (BGMEA), Jaegar ve Peacocks gibi markaların sahibi İngiliz milyarder Philip Day’in Edinburgh Woollen Mill (EWM) şirketine bir yazı göndererek, 25 Mart’tan önce gönderilen giysilerin parasını ödemesini istedi ve şirketi kara listeye almakla tehdit etti.
- Ayrıntılar
- Ingar Solty
- Dünya
Kapitalizmin 2008 krizinde, sol görüşlü gözlemciler, “kriz” kelimesinin Almanca çevirisine karşılık gelen iki Çince sembolün “tehlike” ve “fırsat” olduğuna dikkat çekmekten yorulmadılar. Tıbbi açıdan da kriz, hastanın ya öleceğinin, ya da −hatta yeni savunma gücüyle donatılarak− hayatta kalacağının belli olacağı kritik bir andır.
“Korona krizi” hem ekonomik hem de tıbbi bir krizdir. Daha somutlaştırılırsa: yaşlanan nüfuslarına rağmen 1000 kişiye düşen hastane yataklarının sayısını 1970’lerden bu yana ortalama 8,7’den yarıya düşüren OECD ülkelerindeki sağlık sistemleri için bir stres testidir. Kırk beş yıllık neoliberalizmin ve son on yılın kemer sıkma politikasının izleridir bunlar.
- Ayrıntılar
- Michael Roberts
- Dünya
Eminim ki bu felaket sona erdiğinde, hâkim iktisat ve yetkililer, bunun dışsal bir kriz olduğunu, kapitalist üretim tarzına ve toplumun sosyal yapısına has kusurlarla hiçbir ilgisi olmadığını iddia edeceklerdir. Sebebi virüstü. 2008-9 Büyük Durgunluğundan sonra hâkim akımın iddiası da buydu, 2020'de de tekrarlanacak.
Bu satırları yazarken (artık resmî tanımıyla) korona virüs pandemisi henüz zirvede değildi. Görünüşe göre Çin'de başlayarak (başka yerlerde de başlamış olabileceğine dair bazı kanıtlar olsa da) tüm dünyaya yayıldı. Çin dışındaki enfeksiyonların sayısı artık oradakinden daha fazla. Çin’de hasta sayıları azalarak durdu; başka yerlerde hâlâ katlanarak artıyor.
- Ayrıntılar
- Hüseyin Hasançebi
- Dünya
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC). “Devlet” yani.
Tescilli 195 egemen devletten biri değil; peki nedir?
Türkiye devlettir, tanıdığı için KKTC de devlettir;
Mustafa Akıncı da başkanı!
Ecevit’in yükseliş yılları, ODTÜ... AKEL üyesi/sempatizanı öğrencilerin bir kısmı Ecevit’e, Bolşevik imanı güçlü bir kısmı da TSİP’e takılır.
Kısa bir dönem aynı siyasi partide yoldaşlık yapmanın yakınlığıyla makamında ziyaret ettiğim KKTC Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat, sohbetin bir noktasında “KKTC devletini” kimin yönettiğini anlatmak için parmağını pencereye uzattı; Türk kolordusunun karargâhı görünüyordu.
- Ayrıntılar
- W. T. Whitney, Jr.
- Dünya
Santiago’daki liselilerdi kıvılcım. Bilet ücretindeki bir artışı reddederek 18 Ekim 2019'da metrodaki turnikelerin üzerinden atladılar. Öğrenciler diğer şehirlerdeki sokakları doldurdular. Polis müdahalesi yaralanmalara ve tutuklamalara yol açtı. Bir hafta sonra Santiago'da 1,2 milyon kişi Plaza Italia'yı işgal etti. Üç ay sonra, 18 Ocak'ta, üç meydandan gelen Santiago’lu yürüyüşçüler Şili cumhurbaşkanının oturduğu Moneda Sarayı'nın dışında gösteri yaptı. Protestolar 19 başka şehirde de gerçekleşti.
Mağdur Şilililer tüm ülkede haftalarca gösteriler düzenlediler, yürüdüler. Üç genel grev örgütlediler. Bir gözlemci, Şili’nin “en yoğun ve en büyük toplumsal ayaklanması” oldu diye bildiriyordu. Öğrenciler ön sıralarda yürüyorlardı. 2011'den beri kitlesel seferberlik halindeydiler.
Şilililer milyarder Cumhurbaşkanı Sebastian Piñera hükümetinden nefret ediyor. Anketlere göre Piñera ve siyasi partileri onaylamayanların oranı sırasıyla, yüzde 94 ve yüzde 98; Şilililerin yüzde 97'si Kongrelerini reddediyor.
- Ayrıntılar
- Michael Roberts
- Dünya
Birleşik Krallık’da 12 Aralık seçimlerinden sonra hangi hükümet kurulursa kurulsun, muazzam bir zorlukla karşılaşacak. Britanya ekonomisi bir karmaşa içinde ve toplum bölünmüş durumda.
Muhafazakâr/Liberal Demokrat hükümetler döneminde on yıl süren tasarruf tedbirlerinden sonra kamu hizmetleri ve sosyal yardımlarda artık bıçak kemiğe dayandı. Britanya’da devletten alınan emekli maaşı Avrupa'nın en düşüğü! Ulusal Sağlık Hizmeti (NHS, National Health Service) −içi taşeronlaştırma ve iç özelleştirmeyle oyulduktan ve ardından fonlardan mahrum bırakıldıktan sonra− yerlerde sürünüyor. Yaşlılar ve düşkünler için sosyal bakım büyük ölçüde yok edildi ve/veya korkunç pahalı. Okullarda sınıflar hiç olmadığı kadar dolu, yüksek öğretimde üniversiteler iflasa gidiyor ve öğrenciler aşırı derecede borçlanıyor. Konut sıkıntısı o kadar büyük ki, gençler evde aileleriyle kalıyor ya da kalabalık, uygun olmayan özel kiralık konutlarda yaşamak zorunda bırakılıyorlar. Ulaşım pahalı bir kâbus: demiryolu, enerji ve yakıt fiyatları Avrupa'nın en yüksekleri arasında.
- Ayrıntılar
- Kevin Cashman
- Dünya
10 Kasım günü Bolivya Devlet Başkanı Evo Morales askerî bir darbeyle devrildi. Morales’in istifasını isteyen ve giderek şiddete başvuran protestolar, tartışmalı başkanlık seçimlerinin ardından ülkeyi üç haftadır sarsıyordu. Büyük şehirlerdeki polis gücünün başkaldırması daha da büyük bir kargaşaya yol açmıştı. Sonunda, ordu komutanlığı Morales'in görevi bırakması için diretti. O da buna uydu ve daha sonra hayatının tehlikede olması karşısında −Andrés Manuel Lopéz Obrador hükümetinin kendisine iltica önerdiği− Meksika'ya kaçtı.
Merkezi Washington’daki Amerikan Devletleri Örgütü (OAS) –sloganı “Barış, güvenlik ve kalkınma için demokrasi”dir−, Morales’in düşüşüne yol açan olaylar zincirinin kıvılcımlarını çakmada hiç de küçük bir rol oynamadı.
- Ayrıntılar
- Lucas Koerner
- Dünya
Venezuela’da olup bitenlerin ABD’nin başını çektiği küstah bir iktidar gaspı mı, yoksa uluslararası toplumun yardımcı olduğu anayasal bir iktidar devri mi olduğu konusunda uluslararası medyada birçok yanlış bilgi var.
Yasama meclisine 5 Ocak'ta seçilmeden önce Venezuela'da neredeyse bilinmeyen Ulusal Meclis Başkanı Juan Guaidó, 23 Ocak günü kendini Güney Amerika ülkesinin “geçici başkanı” olarak ilan ederek yemin etti ve anında Washington ve müttefikleri tarafından tanındı.
Guaidó, kendine biçtiği makamın unvanının Venezuela’nın 1999 anayasasının 233. maddesiyle tamamen uyumlu olduğunu iddia ediyor. Gerçekten böyle mi?
- Ayrıntılar
- Hüseyin Hasançebi
- Dünya
ABD ile Rusya nerede karşılaşıp selamlaşsalar küreselleşme deniyor, dünya barışı deniyor.
Karşılaştıklarında birbirlerine yan baksalar, küskünmüş gibi yapsalar, soğuk savaşa geri dönüldüğü söyleniyor.
Besbelli çok sevmişiz “soğuk savaş”ı…
İlgisi yok. Soğuk Savaş başka bir şeydi.
Kapitalizm ile sosyalizm arasında bir savaştı.
Bir tür sınıf savaşıydı.