Amra Ram, genellikle ülkenin zenginlerinin egemen olduğu Hindistan parlamentosunun alt kanadı Lok Sabha’da1 işçi sınıfını temsil etmek üzere ülkenin farklı bölgelerinden seçilen sekiz sol liderden biri.
Hindistan’da Narendra Modi ve onun Bharatiya Janata Partisi (BJP) liderliğindeki aşırı sağcı hükümet 2024 genel seçimlerinde önemli bir darbe aldı. BJP’nin sandalye sayısı dramatik biçimde 2019’da kazandığı 303’ten 240’a düştü, Parti parlamento çoğunluğunu ancak koalisyon ortakları sayesinde koruyabildi.
Bu arada merkez-sol ittifak2 sandalye sayısını 112 artırdı. Sol partiler ittifak içinde sadece sekiz sandalye kazanmış olsalar da seçimlerden önce ve son birkaç yıl boyunca BJP hükümetine ve politikalarına karşı kitleleri seferber ederek, ajitasyon ve farkındalık yaratma kampanyaları yürüterek muhalefetin toparlanmasında önemli bir rol oynadılar.
Halkı ve haklarını savunmada oynadıkları merkezi rolün başlıca göstergelerinden biri ve Hindistan parlamentosunda sol siyasetin geleceği açısından önemli bir gelişme, Racastan eyaletindeki Sikar seçim bölgesinde Amra Ram’ın seçilmesi oldu. Bir dizi büyük kitle hareketinin emektarı ve Tüm Hindistan Çiftçi Birliği3 lideri Ram böylece yirmi küsur yıldır Kuzey Hindistan’da halkın sol partilerden seçtiği ilk meclis üyesi oldu.
68 yaşında4 olan Amra Ram, Hindistan Komünist Partisi (Marksist) Racastan eyalet komitesi sekreteridir. Eyaletteki sol hareketin önde gelenlerinden olan Ram, hükümetin bölgedeki adaletsiz politikalarına karşı büyük çaplı hareketleri yönetme konusunda tecrübelidir. Katkıda bulunduğu en önemli direnişlerden biri, 2017 yılında Racastan’da on binlerce çiftçi ve emekçinin sokaklara döküldüğü çiftçi protestolarıydı. Halk, neoliberal kemer sıkma politikalarından vazgeçilmesini ve çiftçilerin durumunun iyileştirilmesini talep ediyordu. Bu büyük çaplı seferberlik, zamanın BJP’li eyalet hükümetini çiftçilerin ürünlerine daha iyi fiyat vermeye ve borçlarını silmeye zorladı.
Çiftçi Birliği lideri Amra Ram, 2019-2020 yıllarında Narendra Modi hükümetinin hazırladığı üç çiftçi karşıtı kanun teklifine karşı direnişler sırasında Delhi’ye giden bir eyalet sınırında (Şahcihanpur) düzenlenen bir yıllık oturma eyleminde önemli bir rol oynadı.
Ram’ın kitleleri örgütleme çalışmaları, BJP hükümetine karşı en son kampanyalardan öncesine dayanır. 1979’da, üniversitede öğrenciyken, Hindistan Öğrenci Federasyonu5 adına öğrenci birliğinin başkanı seçildi. Daha sonra dört kez yerel meclis üyesi, dört kez eyalet meclisi üyesi ya da Hindistan’da adlandırıldığı şekliyle yasama meclisi üyesi (MLA) oldu. Yedi kez Lok Sabha’ya aday oldu, nihayet bu yıl sekizinci girişiminde seçildi.
Seçimlerde Amra Ram, iktidardaki sağcı BJP’den iki dönemdir bölge milletvekilliğini yürüten Sumedhanand Saraswati’yi 70 bini aşan oy farkıyla yendi. Saraswati Hindu bir dini lider ve ülkedeki önde gelen Hindu hareketleriyle güçlü bağları bulunuyor.
Ram, bölgedeki halk hareketlerinde gösterdiği etkili liderlik geçmişi sayesinde sağcı Hindu adayın üstesinden geldi. Bölgedeki çiftçiler ve işçi sınıfı sorunları için devam eden ajitasyon ve seferberlik, Şekhavati’nin [eyaletin kuzeydoğusundaki tarihi bölge] Racastan’ın “kızıl kalesi” olarak bilinmesini sağlayan bir sınıf bilincinin yaratılmasına yardımcı oldu.
Milletvekillerinin %93’ü rupi milyarderi – solcular hariç
Genel seçim sonuçlarının açıklanmasından birkaç gün sonra Hindistan Demokratik Reformlar Derneği (ADR), 2024 seçimlerini kazanan milletvekillerinin yüzde 93’ünden fazlasının en azından rupi [1 dolar=84 rupi] milyarderi olduğunu, bazılarının da milyarlarca dolarlık servete sahip olduğunu belirten bir rapor yayınladı.
Sol partilerden seçilen milletvekilleri %7’lik azınlığa mensup, ama Hindistan nüfusunun günde 5,5 dolardan az bir parayla yaşayan ezici çoğunluğunu (toplam nüfusun yaklaşık %86’sı) temsil ediyorlar. Amra Ram’ın beyan ettiği servet, sahip olduğu arazinin değeri de dâhil, yaklaşık 4 milyon rupi (50 bin dolardan az).
Soldan seçilen tüm parlamenterler, Hindistan’daki sol hareketin çekirdek seçmenleri olan sendika veya çiftçi liderleridir. Bu yılki seçimlerde Hindistan’ın Lok Sabha’sına seçilen üç sol partiden toplam sekiz milletvekili var. Bunların dördü Hindistan Komünist Partisi (Marksist), ikisi Hindistan Komünist Partisi, diğer ikisi de Hindistan Komünist Partisi (Marksist-Leninist) Kurtuluş6 üyesi.
Diğer üç HKP(M) milletvekili, K. Radhakrişnan, SU Venkatesan ve Sachithanantham R’dir. Kerala’daki Alathur bölgesinden seçilen K. Radhakrişnan, Dalitlerin, toplumun sosyal ve politik olarak ayrımcılığa uğrayan ve ekonomik mahrumiyet içindeki kesimlerinin hakları için tüm Hindistan çapında mücadele eden Dalit Ezilenlerin Özgürlük Hareketi’nin7 sekreteridir. Tamil Nadu’nun Madurai ve Dindigul bölgelerinden seçilen SU Venkatesan ve Sachinthanantham R ise deneyimli sendika liderleridir.
HKP’den iki milletvekili de sendika lideridir. Selvaraj V, Tamil Nadu’nun Nagapattinam, Subbarayan K ise dünyanın en büyük giyim sanayi merkezlerinden biri olan Tirupur8 şehrindendir.
HKP(ML)K milletvekilleri Raja Ram Singh ve Sudama Prasad, Hindistan’ın doğusundaki en büyük eyaletlerden biri olan Bihar’ın büyük ölçüde tarımsal Karakat ve Arrah bölgelerinden geliyorlar. Parti 1989’dan bu yana ilk kez Hindistan parlamentosunda temsil edilecek.
Sağcı Ulusal Demokratik İttifak (NDA) Lok Sabha’da hâlâ çoğunluğa sahip olsa da zayıflayan konumu, anti-demokratik reform ve politikalarını uygulamaya kalktığında hem parlamentoda hem de sokakta daha fazla direnişle karşılaşacağını gösteriyor.
Kaynak: “How a communist peasant leader defeated a BJP incumbent in North India”, Peoples Dispatch, 13 Haziran 2024.
1) Lok Sabha (Halk Meclisi): Hindistan parlamentosunun alt kanadı. 28 eyalet ve 8 federal bölgeyi temsilen seçilen 543 meclis üyesi için 19 Nisan ile 1 Haziran 2024 arasında 7 aşamada genel seçimler yapıldı (ayrıca 4 eyaletin parlamentosu yenilendi, bazı eyalet ara seçimleri yapıldı). 1,4 milyar nüfuslu ülkede 969 milyon kayıtlı seçmenden 645 milyonu (%67’si) oy kullandı. Oy kullananların yarıya yakını kadın olmasına karşılık milletvekillerinin 73’ü (%13,4’ü) kadın; 40 yaş altındakilerin oranı ise %9,6 (52 mv.).
2) Seçimlerde her biri 25-26 partiden oluşan iki büyük ittifak yarıştı. BJP’nin başını çektiği ve tüm ülkede, 19 eyalet ile 1 federal bölgede hükümeti oluşturan Ulusal Demokratik İttifak (National Democratic Alliance, NDA) 283 milyon oy (%43,9) aldı ve 293 milletvekiliyle çoğunluğu sağladı. Bağımsız Hindistan’ın kurucu partisi Hindistan Ulusal Kongresi (Indian National Congress, INC) ve Rahul Gandi önderliğindeki Hindistan Ulusal Kalkınmacı Kapsayıcı İttifakı (Indian National Developmental Inclusive Alliance, INDIA) ise 268 milyon oy (%41,5) ile 234 sandalye kazandı. 2019’daki BJP oyları %37,3’den %36,6’ya düşerken, INC’ninki %19,5’den %21,2’ye, sandalye sayısı da 52’den 99’a yükselmiş oldu.
3) 1936’da kurulan Birlik (All India Kisan Sabha, AIKS) 1964’de HKP’nin ikiye bölünmesiyle birlikte aynı ismi koruyarak bölündü; burada sözü geçen HKP(M)’nin köylü örgütüdür.
4) Yazının aslında 72; ancak parlamento sayfasına göre doğum tarihi 5 Ağustos 1955’dir.
5) 1970’de kurulan HKP(M)’ye yakın öğrenci örgütü (Students' Federation of India, SFI).
6) INDIA ittifakında bulunan partilerden HKP(M) –CPI(M)− bu yılki seçimlerde 11,3 milyon (%1,76), HKP −CPI− 3,2 milyon (%0,27) ve HKP(ML)K –CPI(ML)Liberation− 1,7 milyon (%0,27) −toplamda 2019’daki seçimler oranında− oy aldılar. Ayrıca Kerala’nın Kollam bölgesinden uzun yıllardır seçilen 1 milletvekiliyle Devrimci Sosyalist Parti de (RSP) benzer bir tabana hitaba ediyor (587 bin oyla oranı %0,09).
7) Dalit Soshan Mukti Manch (DSMM). Dalitler (“dokunulmazlar”), Hint kast sistemi dışında ve altında görülen, Hindu dinine göre aşağılayıcı bulunan işlerin yaptırıldığı topluluğa denmektedir. Sayılarının 200 milyonun üzerinde olduğu tahmin edilmekte.
8) Hindistanın “triko başkenti” olarak bilinen Tirupur’da 10 bin işletmede 600 bin işçinin çalıştığı, 2022’de ülkenin tekstil ihracatının yarısından fazlasını karşıladığı belirtilmektedir.
Çeviri ve dipnotlar: Kızılcık.