Hayat Ağacı

Asya yüzyılı
Zeki Yavuz

Arka kapak

John Reed
Kızılcık, Sayı 5 (Aralık 2000)

Anayasa aranmaz, ilan edilir

berlin-anayasa-konferansi-crBerlin’de yapılan (Eylül 2019) “Demokratik Türkiye için Toplumsal Sözleşme (ANAYASA) Arayış Konferansı” ne anlama geliyor? İstenen yeni ama “demokratik” bir anayasadır. ”Demokratik” dendiğinde “Liberal” denmiş olur…

Güzel, ama arkası boş; dünyada ve Türkiye’de yeni anayasa arama geleneği yoktur, hiç olmamıştır. Sadece işgalciler işgale son vermeden önce anayasa yapar, sonra çekilirler. Bugün Suriye’de, dün Japonya’da olduğu gibi. Türkiye’de 1908’de iktidarı alanlar revize edilmiş bir yeni anayasa ilan ettiler. 1924’de iktidarını kuran Kemalist hareket bir anayasa ilan etti. 1960-27 Mayıs Cemal Gürsel darbesi iktidarı aldıktan sonra kendi Anayasasını ilan etti. 1980’de Kenan Evren cuntası da iktidarı aldıktan sonra anayasasını ilan etti.

“Demokrasi güçleri” mi diyorsunuz; birleşin, güçlenin, yükselin –millet değil– Halk(lar) görsün; düşsün iktidar elinize –veya siz alın–, Anayasanızı açıklarsınız. ‘Demokrasi’den ileriye yolunuz varsa eğer bu yolu temizlemek için yapacağınız anayasa “demokratik” değil, “devrimci” olmak zorundadır.

Tarih ve tecrübe bunu diyor; yanlış mı?