Belge

'Sosyalist hakim' Ali Faik Cihan
Orhan Gazi Ertekin

Kent anayasasının önemi ve işlevi

kaftancioglu-kentanayasasi-bwYerel seçimler gündemi meşgul etmeye başladıktan sonra siyasi partiler ve medya ısrarla hangi belediyede kimlerin aday gösterileceğine odaklanmış durumda. Ülke çapında “aday toto” adı verebileceğimiz büyük bir oyun sergileniyor. Siyasetle şu veya bu boyutta ilgilenen herkes adaylarla ilgili yapılan tartışmalara bir şekilde dahil olmuş durumda. Olaya belli bir açıdan bakıldığında halkın yerel seçimlerle bu derece ilgileniyor olması demokrasi açısından sevindirici bir durum gibi görülebilir. Ancak durum hiç de böyle değil.

Bizde yerel seçimler ve bu seçimlerle elde edilen mevkiler genel olarak kent rantının paylaştırılması için öngörülen iş bölümünde “rol kapma” olarak değerlendirilmektedir. İşin doğrusu bu değerlendirme pek de yanlış sayılmaz. Türkiye toplumunun çok büyük bir çoğunluğu yerel yönetimlerin rant üreten mekanizmalar olduğu konusunda hemfikirdir. Bu düşünce, kanıksanmış ve normalleşmiştir. Aksini düşünmek abesle iştigaldir. Başkası mümkün değildir! Bu düşünce o denli kabul görmektedir ki yerel yönetimlerde aday olanlardan hemen hemen hiçbirisi “Ben rant üretilmesine izin vermeyeceğim. Benim yönettiğim belediye rant üretmeyecek.” diyememektedir. Zira böyle bir şey söyleyen kişinin inandırıcılığı kalmaz ve seçilme şansı yoktur. Onun için en fazla şunu demekle yetinir: “Kentin rantını, kentte yaşayanlara adil olarak bölüştüreceğim.”

Bir an için Viyana belediye başkanı adayı olduğunuzu ve bir önceki cümlede yazılanları dillendirdiğinizi düşünün. Muhtemeldir ki böyle dediğiniz için “yolsuzluğu özendirmek” ve “seçmenlere rüşvet önermek” suçlamasıyla hakkınızda kamu davası açılır.

Önümüzdeki yerel seçimle ilgili bugüne kadar izlediğimiz süreçte yerel seçimin gerektirdiği tek anlamlı çalışma CHP İstanbul İl Başkanı Canan Kaftancıoğlu’nun kamuoyuyla paylaştığı “Kent Anayasası” projesidir. Son haline getirilmesi için STK’lerin görüşlerine sunulan –ki bu çok önemli bir adım– bu metin gerçek bir yerel seçimin olmazsa olmaz bir gereğidir. Aslında her siyasi partinin, ülkenin her yanında seçmenlere sunduğu böyle bir metni olması zorunludur. Yerel yönetim kademelerine seçilen her görevliyi bağlayıcı böyle metinler hem yapılagelmekte olan yolsuzlukları önlemede hem de seçmenlerin oy verdiği kişi ve kurumlara hesap sormada somut bir veri olarak işlev görebilir.

Elbette sadece “Kent Anayasası” hazırlamak yetmez. Bu anayasayı içselleştirmiş, bu anayasaya göre her aşamada hareket etmeyi ilke edinmiş ve sonunda bu anayasa üzerinden hesap vermeye hazır insanların ilgili görevlere aday gösterilmesi çok önemlidir.

“Kent Anayasası” yolsuzluk, rüşvet ve rant ticareti bataklığına bulaşmış kişilerle uygulanamaz. Hâlâ böyle bir anayasayı uygulamaya niyetli ve alacağı sorumluluğu eksiksiz şekilde yerine getirecek beceriye sahip bozulmamış çok sayıda insanımız olduğuna inanmak durumundayız.

Eğer yok diyorsak seçim yapmanın ne anlamı var?